Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Hoe prikkel je de nieuwsgierigheid?

Gepubliceerd op: 23/06/2014

Af en toe krijg ik een mooie bonus. Dan word ik gevraagd om te spreken of te doceren op een congres of in een lesprogramma met hele goede collega's. En als het even kan, dan schuif ik voor of na mijn eigen bijdrage stiekem achterin als student. Afgelopen week zat ik op die manier te luisteren naar innovatiehoogleraar Jeff Gaspersz. Belangrijkste les voor mij: geef minder antwoorden, stel meer vragen.

Volgens Gaspersz draait vernieuwing -op het werk en thuis- om het zien van mogelijkheden en kansen. Daarvoor is nieuwsgierigheid nodig. Het verlangen om iets te leren. En hoe prikkel je de nieuwsgierigheid? Door het stellen van vragen.

Gaspersz vroeg mij (en 100 anderen): "Wat zijn vragen die je alert houden? Wat zijn vragen die je elke dag aan jezelf en aan je collega's kunt stellen om kansen te zien?"

Vaak spreekt een inzicht je aan omdat het resoneert met kennis die ergens in je achterhoofd zit. Vaak net iets te ver weggezakt om er nog iets nuttigs mee te doen. Een jaar of zeven geleden las ik over gedragsecononoom George Loewenstein, die stelt: nieuwsgierigheid ontstaat wanneer je een hiaat in je kennis ervaart. Volgens Loewenstein kun je nieuwsgierigheid vergelijken met pijn of jeuk. Je moet wel krabben. Pas wanneer je het kennishiaat opvult, verdwijnt de jeuk. Met een goede vraag stimuleer je de jeuk.

Een paar jaar later zat ik achterin de zaal, als student, bij de Amerikaanse coach en schrijver Marshall Goldsmith. Hij had het over hinderlijke gewoontes waarmee managers zichzelf ondermijnen. Eén daarvan: voortdurend laten zien dat je het beter weet. Logisch, volgens Goldsmith. Wie leiding geeft is waarschijnlijk in die positie gekomen omdat hij of zij vaak slimme antwoorden had op de vragen van anderen. Maar wanneer je eenmaal zelf de manager bent geworden, moet je stoppen met het geven van teveel antwoorden en jezelf gaan trainen in het stellen van vragen. Alleen zo stimuleer je de mensen om je heen in het zien en benutten van kansen.

Blijkbaar moet ik een wijze les minstens drie maal horen of lezen voor ik er iets mee doe. Maar dankzij Gaspersz ben ik nu begonnen met het verzamelen van goede vragen die me kunnen helpen in werk en privé.

Een paar kreeg ik meteen aangereikt. Gaspersz was namelijk op zijn beurt weer onder de indruk van collegahoogleraar Paul de Blot. De Blot, net 90 jaar geworden, stelt zichzelf dagelijks de volgende twee vragen: "Wat heb ik vandaag geleerd?" En:

"Wat ga ik morgen anders doen?"

Interessant voor ondernemers is de vraag die Richard Branson zich bijna elke dag stelt: "Wat irriteert mensen?" Volgens Branson leidt nieuwsgierigheid naar irritaties tot het ontdekken van zakelijke kansen.

Hoe ziet een goede vraag eruit? Goede vragen creëren een beetje positieve onrust in je hoofd. Je weet dat er ergens antwoorden zijn, maar het kost even wat moeite om ze te vinden. Goede vragen hebben een open karakter. Ze vergen meer dan een eenvoudig ja of een nee-antwoord. En goede vragen zijn geen vermomde stellingen (zoals: "Vind je dit zelf nou echt zo'n slim idee?").

Mijn favoriete drie vragen nu: "Waar droom je van? Wat wil je daarvoor doen? Hoe kun je zorgen dat dit lukt?" O ja, en nog een vierde: "Wat zou de ultieme vraag zijn om mezelf dagelijks te stellen?"

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (194)
George Loewenstein (1)
Jeff Gaspersz (1)
Leiderschap (166)
Marshall Goldsmith (2)
NRC (270)
Ondernemerschap (53)
Paul de Blot (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop